Trang chủ » Sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội: Cần đáp ứng sự đa dạng về nhu cầu an sinh xã hội

Sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội: Cần đáp ứng sự đa dạng về nhu cầu an sinh xã hội

(Ngày đăng: 01-08-2014 21:58:45)
        
NDĐT- Sáng ngày 1-8, Ủy banvề các vấn đề xã hội của Quốc hội tổ chức hội thảo khu vực phía bắc về “Đối thoại chính sách trong sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội”. Theo đó, việc sửa đổi Luật lần này cần đáp ứng sự đa dạng về nhu cầu an sinh xã hội của người dân.

Mở rộng đối tượng: Đầy thách thức?

Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) có 10 chương, 122 điều, ít hơn một chương, 19 điều so với Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) hiện hành, bỏ chương về bảo hiểm thất nghiệp đã được quy định trong Luật Việc làm. Đáng chú ý, Dự thảo đưa thêm sáu đối tượng mở rộng tham gia BHXH bắt buộc.

Bà Trương Thị Mai, Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội nhận xét: “Tỷ lệ tham gia BHXH bắt buộc và tự nguyện còn thấp, mới chiếm khoảng 20% tổng lực lượng lao động. Điều này có nghĩa là trong tương lai, đất nước sẽ phải đối mặt với hàng triệu lao động bước vào tuổi nghỉ hưu không có thu nhập từ lương hưu, gánh nặng này sẽ thuộc về Nhà nước, đó là phải trợ cấp xã hội cho hàng triệu người để hỗ trợ cho cuộc sống của họ khi về già”.

Về đề xuất bổ sung quy định người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn dưới ba tháng được giao kết bằng văn bản tham gia BHXH bắt buộc, đại diện Sở Lao động, Thương binh và Xã hội Vĩnh Phúc cho rằng: “Điều này là hợp lý, thể hiện sự công bằng, bình đẳng giữa các đối tượng lao động khi tham gia thị trường lao động. Tuy nhiên, nhận thức của người lao động còn hạn chế, có thể dẫn tới việc thỏa hiệp với người sử dụng lao động để không phải tham gia BHXH”.

Ủng hộ quy định trên, ông Mai Đức Chính - Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, cho biết: “Còn khoảng hơn 5 triệu người chưa tham gia BHXH, tương ứng với số thu BHXH, BHYT khoảng 56.000 tỷ đồng/năm. Đây là thất thoát lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến Quỹ BHXH và quyền lợi của người lao động. Việc mở rộng đối tượng dưới ba tháng sẽ góp phần khắc phục tình trạng bất cập này. Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi, cũng cần phải tăng cường hơn nữa công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm minh. Nếu không, người sử dụng lao động có thể sẽ lại ký HĐLĐ dưới 1 tháng để né tránh việc tham gia BHXH, khi đó quy định này không đạt được mục tiêu đề ra.”

Lương hưu: Bảo đảm quyền lợi người lao động

Một trong những vấn đề đáng quan tâm là công thức tính lương hưu. Lý giải tại sao phải điều chỉnh tỷ lệ hưởng lương hưu tại Điều 55 dự thảo Luật, Thứ trưởng Lao động - Thương binh và Xã hội Phạm Minh Huân cho rằng: “Tỷ suất tích lũy và tỷ lệ hưởng lương hưu của Việt Nam được đánh giá là cao so với thế giới và cao so với tỷ lệ đóng góp. Điều này không bảo đảm nguyên tắc đóng - hưởng và là một trong các nguyên nhân chính gây ảnh hưởng đến khả năng cân đối của quỹ hưu trí và tử tuất.

Tuy nhiên, đại diện của Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, ông Mai Đức Chính, nhận định: “Không rõ việc thay đổi cách tính mức lương hưu hằng tháng như Dự thảo là dựa trên cơ sở nào? Bởi vì, việc thay đổi cách tính lương hưu như trên đã làm giảm quyền lợi của người nghỉ hưu và tạo ra sự bất bình đẳng giữa những người nghỉ hưu trước và sau khi Luật BHXH (sửa đổi) có hiệu lực thi hành”. Do đó, ông đề nghị giữ nguyên công thức tính lương hưu như hiện nay là đóng BHXH 15 năm được hưởng tương ứng với 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Với phạm vi tác động rộng, liên quan đến hầu hết các nhóm lao động khác nhau trong nền kinh tế và cả những người lao động đã nghỉ hưu..., việc sửa đổi Luật BHXH lần này cần phải đáp ứng sự đa dạng về nhu cầu an sinh xã hội của các tầng lớp nhân dân, người lao động, công đoàn, người sử dụng lao động và thể hiện rõ hơn trách nhiệm của Nhà nước đối với việc bảo đảm an sinh xã hội cho mọi người dân theo quy định của Hiến pháp.

Tuy nhiên, đây là bài toán không dễ dàng đối với các quốc gia đang phát triển với nguồn lực đầu tư cho an sinh xã hội còn hạn hẹp. Do vậy, việc chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia khác trên thế giới cũng như tổng kết, đánh giá tình hình thực hiện chính sách BHXH ở Việt Nam thời gian qua sẽ là thông tin hữu ích để các vị đại biểu Quốc hội lựa chọn, quyết định các chính sách trong dự thảo Luật.

* Kết quả thực hiện chính sách BHXH cho thấy, đến cuối năm 2013, tổng số đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đã đạt khoảng 10,8 triệu người tham gia, tương đương khoảng 78% tổng số lao động thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của Luật BHXH (2006). Đến cuối năm 2013, mới chỉ có khoảng 173 nghìn người tham gia BHXH tự nguyện, chiếm 0,5% tổng số lao động thuộc diện tham gia, tuy nhiên, phần lớn lao động trong khu vực phi chính thức, nông dân chưa tham gia loại hình BHXH này.

Nguồn:
Tag: